Chân lý sẽ giải thoát anh em (Ga 8,32)

Chủ Nhật, 26 tháng 2, 2017

THỜI SỰ THẦN HỌC - SỐ 75, THÁNG 2/2017

CHỦ ĐỀ: CÁNH CHUNG

LỜI GIỚI THIỆU

“Cánh-chung-luận” (dịch bởi danh từ gốc Hy-lạp eschatologia) mới trở thành quen thuộc với thần học Việt Nam từ sau công đồng Vaticanô II. Thuật ngữ này bao hàm hai ý nghĩa: luận về “mục đích” (cứu cánh) cũng như những thực tại “tối hậu” (chung cục) của lịch sử và của cá nhân. Như vậy nó rộng nghĩa hơn là “tứ chung” (de novissimis) trong các sách giáo khoa cổ điển, đề cập đến những gì xảy ra vào lúc tận cùng của đời người và của lịch sử. Lối tiếp cận này muốn trả lời cho những băn khoăn của con người về ý nghĩa của cuộc đời. Nói cho cùng, đó là lý do vì sao con người tìm đến các tôn giáo, như công đồng Vaticanô II giải thích ở đoạn mở đầu Tuyên ngôn về mối liên lạc giữa Hội thánh và các tôn giáo (Nostra aetate)[1]. Thật ra, đề tài này được đề cập trong nhiều khảo luận thần học[2]. Thời sự thần học cũng đã có nhiều bài viết về cánh chung[3]. Những bài viết trong số này muốn trình bày vấn đề trong viễn cảnh đối thoại với các tôn giáo và các nền văn hóa.

HỘI NHẬP VĂN HOÁ VÀ NHỮNG CUỘC TRUYỀN GIÁO THỜI HẬU-CẢI CÁCH

Thời sự Thần học – Số 29, tháng 09/2002, tr. 83-100

Aylward Shorter
______ Chuyển ngữ : K’Bao

CẢI CÁCH, CHỐNG-CẢI CÁCH VÀ VĂN HOÁ

Xét nhiều khía cạnh, cuộc Cải cách tại Âu châu là một dạng hiện đại hoá văn hoá mới manh nha. Từ đầu thế kỷ XVI, nền văn hoá La tinh cố cựu, chữ nghĩa, của Kitô giới Tây phương đã mất hút. Những thổ ngữ của từng đất nước đã khai triển để trở thành những ngôn ngữ viết với cả một nền văn học phát triển sau đó. Hàng Giáo sĩ biết tiếng La tinh không còn nắm độc quyền về giáo dục học thuật Đại học. Hơn nữa, Âu châu đã tách thành một tập hợp quốc gia có chủ quyền, với một cảm thức ngày càng mãnh liệt hơn về căn tính quốc gia cũng như sự tự túc. Ngay cả những Đất nước thuộc Giáo hoàng cũng được coi như một công quốc, chen vai cùng những công quốc khác ở cùng một cấp độ, và những chính sách của Giáo hoàng cũng thường được ấn định theo những quyền lợi quốc gia, chứ ít theo quyền lợi Giáo hội.

Thứ Tư, 22 tháng 2, 2017

HỘI NHẬP VĂN HÓA VÀ NHỮNG CUỘC TRUYỀN GIÁO THỜI ĐẦU

Thời sự Thần học – Số 27, tháng 03/2002, tr. 82-103

Aylward Shorter
_____ Chuyển ngữ : K’Bao

Khái niệm hội nhập văn hóa (HNVH) đã được phân tích về mặt xã hội học, và người ta cũng đã khảo sát nền tảng thần học và Kinh thánh của khái niệm đó. Trước khi nghiên cứu giáo huấn chính thức của Giáo hội đương đại, tưởng cũng nên lược lại đôi nét về HNVH trong lịch sử hoạt động truyền giáo của Giáo hội. Các sử gia đang bắt đầu viết lại lịch sử Giáo hội theo ngôn ngữ đa văn hóa, và các nhà nghiên cứu Kinh thánh cũng bắt đầu đọc lại Kinh thánh theo lối văn hóa. Xét theo quan điểm lịch sử, Tân ước hiển nhiên là một lịch sử chưa có đoạn kết, tuy nhiên, lại là một lịch sử hoàn trọn, vì Tân ước là chứng từ của các tông đồ về biến cố Đức Giêsu nguyên thủy. Như trước đây đã nói, Tân ước hiển nhiên cho thấy niềm tin Đức Kitô Phục Sinh đã được đưa vào các nền văn hóa vùng Địa Trung Hải, cũng như đã manh nha cuộc đối thoại giữa Đức Tin và những nền văn hóa đó. Tuy nhiên, chúng ta không thấy được rằng đức tin Kitô giáo trở thành nguyên lý làm sinh động, hướng dẫn và nối kết các nền văn hóa đó, biến đổi chúng và biến chúng thành một tạo thành mới. Nói khác đi, mặc dù Tân ước tự nó là một sản phẩm của những nỗ lực HNVH đầu tiên, nó vẫn chưa phải là một tiến trình với ý thức đầy đủ. 

Thứ Bảy, 18 tháng 2, 2017

ĐỨC GIÊSU VÀ CÁC NỀN VĂN HÓA

Thời sự Thần học – Số 25&26, tháng 12/2001, tr. 109-129

Aylward Shorter
_____ Chuyển ngữ : K’Bao

ĐỨC GIÊSU: LỜI HỨA CHO MỌI DÂN TỘC

Mặc dù việc Đức Giêsu gia nhập nền văn hóa vẫn thường được dùng như hình ảnh cho quan niệm thần học về hội nhập văn hóa (=HNVH), nhưng chúng ta không lưu ý mấy đến nền giáo dục văn hóa Người tiếp nhận trong tư cách một người Do thái, cũng chẳng xét đến chuyện Người đã đối nghịch lại nền văn hóa đó. Đức Giêsu đã đưa ra một thách thức thách đố mạnh mẽ từ giữa nền văn hóa của Người, vốn là tiếp nối điều mà chúng ta gọi là chuyện “Thiên Chúa thích nghi văn hóa”. Quả vậy, đó chính là những can thiệp chung cuộc và đảo lộn nhất đối với nền văn hóa Do thái, vinh quang Thiên Chúa mãi sáng chói nơi thân mình Đức Giêsu một con người Do thái.

Thứ Ba, 14 tháng 2, 2017

KITÔ HỌC VÀ HỘI NHẬP VĂN HÓA

Thời sự Thần học – Số 22, tháng 12/2000, tr. 125-141

Aylward Shorter
_____ Chuyển ngữ : K’Bao

NGÔI LỜI VĨNH CỬU GIỮA LÒNG VĂN HÓA

Trước đây ta đã biết đến Thư gửi Diognetus như khai mào cho thế hệ minh giáo hậu bán thế kỷ thứ II. Nhà minh giáo thời danh nhất chính là thánh Justin tử đạo, chết năm 165. Justin là một văn gia viết rất tản mạn, sinh tại Samaria và từng theo học triết học của nhóm khắc kỷ, nhóm Pythagore và Platon trước khi trở lại với Kitô giáo. Có thể nói rằng, ngay cả khi đã là kitô hữu tại Roma, ngài vẫn còn mang nét đặc trưng của một bậc thầy triết học. Một trong những đóng góp đặc biệt của Justin cho tư tưởng Kitô giáo là ý tưởng về ‘Logos Mầm giống’.