Thứ Sáu, 11 tháng 10, 2019

ĐỜI SỐNG ẨN SĨ : Vài nét về lịch sử, quy chế dành cho các ẩn sĩ của giáo phận Tarragona, Tây Ban Nha

Thời sự Thần học – Số 66, tháng 11/2014, tr. 114-133

Bình Hoà

Bộ Giáo luật 1983 đã tái lập các ẩn sĩ trong Giáo hội Latinh. Trong bài này, sau khi giới thiệu lịch sử về đời sống ẩn sĩ trong Giáo hội, chúng tôi sẽ dịch bản Quy chế về nếp sống ẩn sĩ của giáo phận Tarragona (Tây ban nha) do đức Tổng giám mục Jaume Pujol Barcells ban hành ngày 10/01/2006.
Những thông tin bổ túc về đời sống ẩn sĩ: Anh Ngữ: www.hermitary.com; Tây ban nha: www.eremitas.com
Ẩn sĩ thời xưa
Read More

Thứ Năm, 3 tháng 10, 2019

DÒNG MẾN THÁNH GIÁ: ĐÔI NÉT VỀ NGUỒN GỐC VÀ PHÁT TRIỂN

Thời sự Thần học – Số 66, tháng 11/2014, tr. 87-113

Nữ tu Anna Hồ Thị Quyết, MTG Khiết Tâm

I. Nguồn gốc và bối cảnh lịch sử Dòng Mến Thánh Giá
II. Thế kỷ XVII : thời kỳ khai sinh và phát triển (1670 - 1700)
III. Thế kỷ XVIII : thời kỳ bách hại (1700 - 1802)
IV. Thế kỷ XIX : Thời kỳ bách hại tàn khốc - tử đạo (1802 - 1900)
V. Thế kỷ XX : thời kỳ phục hưng và phát triển
VI. Hậu bán thế kỷ XX và tiền bán thế kỷ XXI :Công cuộc canh tân toàn diện
VII. Từ cái mất đến cái được
VIII. Thực thi sứ mạng
IX. Nâng cao văn hóa và cải tổ pháp lý
X. Kết luận
Read More

Thứ Hai, 30 tháng 9, 2019

NGUỒN GỐC ĐỜI TU TRÌ KITÔ GIÁO TẠI VIỆT NAM

Thời sự Thần học – Số 66, tháng 11/2014, tr. 47-86

Phan Tấn Thành

I. Nguồn gốc đời tu trì tại Việt Nam (thế kỷ XVII)
  A. Các thừa sai Dòng Tên và các thầy giảng
  B. Thời các Đại diện tông toà
II. Những bước thăng trầm
  A. Giáo sĩ và Thầy giảng
  C. Những biến chuyển trong thế kỷ XX
III. Vài nhận xét
  A. Sự tiến triển của hai thể chế “thầy giảng” và “Nhà Đức Chúa Trời”
  B. Mô hình tổ chức Nhà Đức Chúa Trời
  C. Quá khứ và tương lai
Kết luận
Read More

Chủ Nhật, 22 tháng 9, 2019

THẦN HỌC VỀ CÁC HÌNH THÁI LỊCH SỬ CỦA ĐỜI THÁNH HIẾN

Thời sự Thần học – Số 66, tháng 11/2014, tr. 37-46

Carlos Alfonso Azpiroz Costa, O.P.


Đây là bài phát biểu của cha cựu Tổng quyền Dòng Đa Minh tại buổi hội thảo của các bề trên tổng quyền tại Rôma vào ngày 9 tháng 2 năm 2011.[1] Khi phân tích sáu hình thái của đời sống thánh hiến, tác giả nhận thấy rằng đây không phải là một sự tiến hóa, nhưng là sự tiến triển nội tại của đời thánh hiến dưới những chiều kích khác nhau, đặc biệt nhìn trong mối tương quan với Thiên Chúa, với con người, với xã hội.
Read More

Thứ Tư, 18 tháng 9, 2019

NHỮNG KHUÔN MẪU CỦA ĐỜI SỐNG THÁNH HIẾN TRONG NGÀN NĂM THỨ NHẤT

Thời sự Thần học – Số 66, tháng 11/2014, tr. 11-36

Giancarlo Rocca

Trong bài viết này, tác giả cho thấy rằng hầu như các “thần học (hoặc linh đạo) về đời sống thánh hiến” xuất hiện gần đây đều lấy lại những tư tưởng chủ đạo về đời tu trì trong ngàn năm thứ nhất, tóm lại qua năm mô hình: 1) Sự tử đạo; 2) Phép rửa thứ hai; 3) Đời sống thiên thần; 4) Đời sống ngôn sứ; 5) Đời sống tông đồ. Những đề tài này được trưng dẫn và giải thích qua những bản văn của các giáo phụ. Cha Giancarlo Rocca, thuộc dòng thánh Phaolô (do chân phước Alberione sáng lập), là chủ biên của Bộ Đại Từ điển các Dòng tu (Dizionario degli Istituti di Perfezione, 10 volumi, Roma 1974-2003).
Read More

Thứ Năm, 12 tháng 9, 2019

KINH THÁNH VỚI VĂN HÓA VIỆT NAM

Thời sự Thần học, số 64, tháng 5/2014, tr. 212-215.

Tsth

Ngày 15 tháng 2 năm 2014, tại toà Giám mục Milano, giải thưởng Carlo Maria Martini[1] đã được trao tặng cho cha Nguyễn Đình Anh Nhuệ, về tác phẩm The Bible and Asian Culture. Reading the Word of God in Its Cultural Background and in the Vietnamese Context. Cha Nhuệ là một linh mục dòng Phanxicô Viện tu (OFM Conv.), hiện giữ chức giáo sư và phó giám đốc của phân khoa thần học Seraphicum Rôma, đứng làm chủ biên cho cuốn sách trình bày công trình nghiên cứu việc Kinh Thánh trong bối cảnh văn hoá Việt Nam, với sự hợp tác của linh mục Phạm Quý Trọng (giáo phận Phú Cường) và bà Trần Thị Lý (Hội thánh Tin lành). Cuốn sách mang tính cách nghiên cứu liên-văn-hoá và đồng thời cũng mang tính cách đại kết, và sẽ được xuất bản tại Rôma vào kỳ hè năm nay (bản tiếng Anh).

Sau những lời giới thiệu, cuốn sách mở đầu với bài nghiên cứu của linh mục chủ biên với tựa đề “Tiếng nói phổ quát của đức khôn ngoan trong gia đình: đọc lời khuyên răn của người cha (Cn 23,15-28) trong bối cảnh của các lời răn dạy miền Cận Đông Cổ và trong các ngạn ngữ Việt Nam”[2]. Tác giả phân tích đoạn văn và đối chiếu với các truyền thống của miền Cận đông, và khám phá rằng đức Khôn ngoan của Cựu Ước (nghĩa là của dân Israel) có nhiều điểm chung với các nền văn hoá láng giềng; hơn thế nữa, tác giả cho thấy nhiều điểm tương tự giữa Lời Chúa và các tục ngữ Việt Nam xét về văn thể cũng như nội dung. Từ chỗ khảo sát một đoạn văn của truyền thống khôn ngoan trong Cựu Ước, tác giả rút ra hai nguyên tắc quan trọng về sự hoà nhập: a) Kinh Thánh, xét như là lời của Thiên Chúa trong lời của con người, đã tương tác với các truyền thống văn hoá kế cận trong giai đoạn thành hình và truyền thông[3]; b) do đó, khi đọc Kinh Thánh trong một bối cảnh văn hoá sẽ giúp cho sứ điệp Kinh Thánh (mạc khải) được tương tác lần nữa với một nền văn hoá đặc thù, và mang lại nhiều hoa trái đầy hứa hẹn về thần học và tâm linh[4]. Đoạn văn Cn 23,15-28 cho thấy có một cuộc gặp gỡ giữa Kinh Thánh và văn hoá, và giúp cho ta khám phá tiếng nói của Thánh Linh, semina Verbi – những hạt giống của Lời -, trong truyền thống bình dân của Việt Nam.

Bài nghiên cứu thứ hai của bà Trần Thị Lý cũng còn nằm trong Cựu Ước, nhưng không tập trung vào một đoạn văn mà là toàn bộ một tác phẩm. Tác giả khảo sát sách Diễm Ca từ viễn ảnh của ngôn ngữ tình yêu, và so sánh với truyền thống văn chương Việt Nam, và khám phá nhiều điểm tương đồng thú vị cũng như những sự khác biệt[5].

Trong bài nghiên cứu thứ ba, linh mục Phạm Quý Trọng chú ý đến một chủ đề của Tân Ước: “Đức Giêsu là Con Thiên Chúa”. Bằng cách nào ta có thể đưa ý tưởng này vào văn hoá Việt nam?[6] Trước hết, tác giả khảo sát tiến trình thành hình tước hiệu “Con Thiên Chúa” trong văn hoá Hy Lạp và trong Hội thánh tiên khởi, rồi tìm cách diễn đạt qua các phạm trù quen thuộc của văn hoá Việt Nam, tựa như: Thiên tử, Người Con hiếu thảo, Trưởng tử, Tổ tiên.

Dưới những góc cạnh khác nhau, cả ba tác giả đều chia sẻ cùng một nguyên tắc về phương pháp làm việc. Trước hết, cần tìm hiểu khung cảnh văn hoá của miền Cận Đông, nơi biên soạn Kinh Thánh; kế đó khảo sát các yếu tố trong văn hoá Việt Nam, từ đó tìm ra những điểm gặp gỡ giữa các nền văn hoá tuy xa cách nhau về địa lý.

Đây chỉ là một bước đầu trong một dự án lâu dài bao gồm việc đối chiếu hai truyền thống văn hoá, bằng cách khảo sát những tục ngữ, ca dao, truyền kỳ trong văn chương Việt Nam và trong Kinh Thánh, để từ đó so sánh những điểm tương đồng và dị biệt dưới khía cạnh hình thức (hình ảnh, ẩn dụ), cũng như dưới khía cạnh ý niệm và tư tưởng (xoay quanh bốn chủ đề lớn: con người, thần linh, xã hội, đời sống). Cuộc nghiên cứu còn có thể mở rộng đến truyền thống văn chương của các dân tộc tại Á châu.

Cha Nhuệ đang ôm ấp việc thiết lập một viện nghiên cứu văn hoá Á châu tại phân khoa thần học Seraphicum (Rôma). Cầu chúc cho dự án của cha sớm được thành tựu.
______
[1] Đức Hồng Y Carlo Martini S.J. (1927-2012), nổi tiếng về việc nghiên cứu Kinh thánh, từng là viện trưởng Học viện Biblicum Rôma (1969-78), và tổng giám mục Milano (1980-2002). Để tưởng nhớ ngài, tổng giáo phận Milano và dòng Tên đã thiết lập giải thưởng hằng năm để khuyến khích việc nghiên cứu Kinh thánh, và lần đầu tiên được trao tặng vào ngày 15/2/2014, kỷ niệm sinh nhật của ngài.
[2] The Universal Voice of Wisdom in the Family: Reading a Biblical Parental Discourse (Prov 23:15-28) in the Context of Ancient Near East Instructions and Vietnamese Folk Sayings
[3] X. Công đồng Vaticanô II, Hiến chế mục vụ về Hội thánh trong thế giới ngày nay Gaudium et spes số 58: “Có nhiều dây liên kết giữa sứ điệp cứu độ và văn hoá nhân loại. Bởi vì khi Thiên Chúa mặc khải chính mình cho dân Ngài và đặc biệt khi tỏ mình trọn vẹn nơi Con Nhập thể, thì Ngài đã phán dạy theo văn hoá của mỗi thời đại”.
[4] Tông huấn hậu-thượng-hội-đồng Verbum Domini khẳng định: “Lời của Thiên Chúa, cũng như đức tin Kitô giáo, mang đặc tính liên văn hoá (intercultural), có khả năng gặp gỡ các nền văn hoá khác nhau, và giúp cho các nền văn hoá này gặp gỡ nhau” (số 114).
[5] The Language of Love in the Song of Songs and Love Lyrics in the Vietnamese Literature.
[6] Jesus as “Son of God” in the Vietnamese Culture: A Biblical-Theological Inquiry from the Inculturation Perspective.
Read More

Thứ Ba, 10 tháng 9, 2019

TÔN GIÁO CỦA CƯ DÂN NAM BỘ :CÁI NHÌN TỔNG QUAN

Thời sự Thần học, số 64, tháng 5/2014, tr. 187-211

GVC.TS. Lý Tùng Hiếu


1. Chủ thể văn hoá vùng Nam Bộ.
2. Tôn giáo của các tộc người Nam Bộ
2.1. Khái niệm tín ngưỡng và tôn giáo
2.2. Tiêu chí phân loại tôn giáo
2.3. Phân loại tôn giáo của các tộc người Nam Bộ 
3. Đặc trưng cơ bản của tôn giáo Nam Bộ
3.1. Tính đa dạng
3.2. Tính dung hợp
3.3. Tính hệ thống
3.4. Tính dân tộc
4. Kết luận

Read More